Tuyển Anh dự World Cup 2026: Vì sao tranh cãi về Ivan Toney là vô nghĩa?

Trước thềm mỗi vòng chung kết World Cup, chủ đề thu hút sự bàn tán sôi nổi cùng những cuộc tranh luận căng thẳng nhất của dư luận xứ sở sương mù luôn xoay quanh câu hỏi về việc cầu thủ nào xứng đáng được điền tên vào danh sách đến giải đấu, đồng thời gương mặt nào phải chấp nhận ở nhà một cách đáng tiếc. Sau nhiều tháng ròng rã với hàng loạt giả thuyết từ giới chuyên môn, tân thuyền trưởng Thomas Tuchel đã chính thức công bố đội hình 26 tuyển thủ Anh lên đường tham dự ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh vào mùa hè này tại Mỹ, Canada và Mexico.

Ngay lập tức, việc chiến lược gia người Đức lựa chọn tiền đạo Ivan Toney của câu lạc bộ Al Ahli đã châm ngòi cho một cuộc khẩu chiến truyền thông mới khi người hâm mộ liên tục đặt câu hỏi về việc liệu Toney đã thể hiện đủ tốt, bên cạnh những thắc mắc tại sao những cái tên như Dominic Calvert-Lewin hay Jarrod Bowen lại bị gạch tên khỏi chuyến đi này.

Quyết định lựa chọn tiền đạo thuộc biên chế Al Ahli chỉ là một trong số vài quyết định gây ngỡ ngàng từ vị thuyền trưởng người Đức, nhân vật đã làm dấy lên làn sóng tranh luận dữ dội khi quyết định loại bỏ những ngôi sao hàng đầu như Phil Foden, Cole Palmer cùng Harry Maguire để trao cơ hội cho Noni Madueke, Eberechi Eze và hậu vệ kỳ cựu Dan Burn. Dẫu vậy, dù việc mổ xẻ một danh sách 26 con người luôn mang lại sự thú vị cho công chúng, thực tế khốc liệt trên sân cỏ lại chứng minh một quy luật hoàn toàn khác rằng chỉ có khoảng 13 đến 16 cầu thủ thực sự định đoạt sự sống còn của một quốc gia trong chiến dịch săn vàng. Nếu muốn hiểu rõ hơn về những tranh cãi quanh danh sách này, có thể xem sự thật về danh sách tuyển Anh.

Với đội tuyển Anh hiện tại, người hâm mộ có thể dễ dàng gọi tên những hạt nhân then chốt đó, tiêu biểu là Harry Kane hay Declan Rice. Ngược lại, Ivan Toney tính đến nay mới chỉ có vỏn vẹn 2 phút thi đấu dưới triều đại của Tuchel nên chân sút này có thể là một phương án sở trường hữu ích cho các loạt sút luân lưu, song anh chắc chắn không phải là nhân tố quyết định trực tiếp đến thành bại của Tam Sư tại Bắc Mỹ.

Nhóm hạt nhân cốt lõi và số liệu thực tế qua các triều đại huấn luyện viên

Bản biểu đồ số liệu thực tế qua các giải đấu lớn đã chỉ ra rằng, phần lớn thời gian thi đấu trên sân chỉ do một nhóm cốt lõi từ 13 đến 16 cầu thủ đảm nhiệm, trong khi những thành viên còn lại gần như ở trạng thái thừa thãi trên băng ghế dự bị. Các huấn luyện viên trưởng có thể thực hiện một vài thử nghiệm hoặc xoay tua nhân sự ở giai đoạn vòng bảng, thế nhưng, khi bước vào vòng loại trực tiếp mang tính sinh tử, họ luôn trung thành tuyệt đối với một bộ khung quen thuộc đã được thử thách qua thời gian, ngoại trừ trường hợp bất khả kháng do chấn thương với những cái tên được giao trọng trách gánh vác đội bóng ở các trận cầu đinh không ai khác ngoài Jordan Pickford, Kyle Walker, John Stones, Bukayo Saka và Harry Kane.

Ivan Toney được cho là lựa chọn phù hợp trong đội hình của ĐT Anh

Ngay cả khi ban tổ chức tăng quy mô danh sách đăng ký lên 26 người kể từ sau vòng chung kết Euro 2020, số lượng cầu thủ thực sự được ra sân tối thiểu 10% tổng số phút ở các trận knock-out vẫn giữ mức ổn định tương đương so với thời kỳ áp dụng quy định đội hình 23 người, thậm chí nếu tính tổng thể cả giải đấu, số lượng cầu thủ được chia sẻ số phút thi đấu hợp lý còn có xu hướng sụt giảm rõ rệt.

Nhìn lại lịch sử, huấn luyện viên Roy Hodgson từng rơi vào vòng xoáy khủng hoảng vào năm 2014 khi có tới 20 trên tổng số 23 cầu thủ chơi ít nhất 10% số phút hiện có, bối cảnh khiến tuyển Anh phải nhận kết cục cay đắng là bị loại ngay từ vòng bảng tại Brazil. Bốn năm sau đó tại nước Nga, con số 20 cầu thủ của Gareth Southgate có hàm lượng thi đấu cao thực chất chỉ là hệ quả từ việc chiến lược gia này thực hiện xoay tua đội hình trong hai trận đấu không còn ý nghĩa thực tế với đội tuyển Bỉ, bao gồm một trận ở cuối vòng bảng khi cả hai đã chắc suất đi tiếp và một trận ở cuộc đối đầu tranh hạng ba.

Southgate vốn nổi tiếng là người đề cao giá trị tinh thần của mọi thành viên, điều minh chứng qua việc có 19 cầu thủ được ra sân tương đối nhiều trong hành trình tiến vào trận chung kết Euro 2020, tuy vậy, 5 trong số 7 cầu thủ thuộc phần còn lại của danh sách năm đó gồm Sam Johnstone, Aaron Ramsdale, Ben White, Conor Coady cùng Ben Chilwell đã không được thi đấu dù chỉ một phút. Thống kê qua 7 giải đấu lớn liên tiếp tính từ Euro 2012 cho thấy, có tổng cộng 25 cầu thủ chịu cảnh ngồi dự bị suốt cả chiến dịch, trong đó có 14 cầu thủ đá cánh hoặc trung vệ hoàn toàn bị ngó lơ do không được xếp vào nhóm nhân tố chủ chốt, điển hình như trường hợp của Conor Gallagher tại World Cup 2022 hay Adam Wharton tại Euro 2024.

Giá trị vô hình trong phòng thay đồ và những bài học đắt giá từ quá khứ

Dẫu vậy, vẫn có những lập luận khá thuyết phục cho rằng một số cầu thủ được lựa chọn vì những giá trị vô hình nằm ngoài yếu tố chuyên môn đơn thuần trên thảm cỏ, vì thế công chúng không nên quá khắt khe hay coi thường vai trò tiềm năng của Ivan Toney trong phòng thay đồ vào mùa hè này. Minh chứng rõ nét nhất cho mẫu cầu thủ không ra sân này chính là trung vệ Conor Coady tại chiến dịch Euro 2020, người đã trải qua toàn bộ hành trình tiến đến trận chung kết của Tam Sư từ băng ghế dự bị nhưng nhờ tầm ảnh hưởng cùng sự tích cực trong sinh hoạt chung, anh vẫn được Southgate đánh giá là một trong những nhân vật tối quan trọng của tập thể. Những tranh cãi tương tự cũng từng xuất hiện khi Foden và Palmer bị loại.

Ivan Toney là cầu thủ với kinh nghiệm chính chiến dày dạn

Chiến lược gia này từng bộc bạch sau chiến thắng trước Ukraine ở vòng bảng rằng bản thân luôn nghĩ về những chàng trai không được vào sân như Conor Coady, Ben Chilwell, Sam Johnstone, Aaron Ramsdale bởi họ mới chính là những người đang làm nên thành công cho đội bóng nhờ tinh thần vô cùng phi thường. Trợ lý Steve Holland thậm chí còn ca ngợi Coady là cầu thủ xuất sắc nhất giải đấu của tuyển Anh trước trận bán kết gặp Đan Mạch khi tiết lộ trung vệ này luôn chủ động phát biểu sốc lại tinh thần toàn đội trong phòng thay đồ trước trận đấu như một người đội trưởng thực thụ dù chưa đá một phút nào, trước khi anh tiếp tục được đưa tới Qatar tham dự World Cup 2022 với kịch bản cũ lặp lại.

Bên cạnh những yếu tố tinh thần, nhìn lại lịch sử các gương mặt gây tranh cãi nhất trong danh sách triệu tập của tuyển Anh từ Euro 2012 đến nay đều cho thấy một kịch bản chung về sự mờ nhạt đến đáng quên trên sân cỏ. Tại kỳ Euro 2024 gần nhất, câu chuyện trung tâm thuộc về sự xuất hiện của hai ngôi sao Crystal Palace là Adam Wharton và Eberechi Eze trong bối cảnh Jack Grealish, Harry Maguire cùng James Maddison bị gạch tên. Giải đấu đó cho thấy Wharton không được thi đấu một phút nào do Southgate ưu tiên sử dụng Rice, Jude Bellingham, Kobbie Mainoo, Conor Gallagher hoặc Trent Alexander-Arnold, trong khi Eze chỉ đóng vai trò thứ yếu với 3 lần vào sân từ ghế dự bị với dấu ấn lớn nhất là cú vô lê lỗi vô tình tạo cơ hội cho Toney kiến tạo để Kane đánh đầu tung lưới Slovakia ở vòng 16 đội, trước khi tuyển Anh ngậm ngùi nhìn Tây Ban Nha lên ngôi vô địch ở trận đấu cuối cùng.

Đến với vòng chung kết World Cup 2022, James Maddison khi đó đang có phong độ chói sáng tại Leicester City đã được lựa chọn thay thế cho Bowen và Toney nhằm tăng cường tính sáng tạo cho hàng công, dẫu vậy, chấn thương đầu gối gặp phải trong trận đấu với West Ham vào ngày 12 tháng 11 trước giải khiến anh không bao giờ đạt thể trạng tốt nhất nên phải làm khán giả hoàn toàn trước khi Tam Sư bị tuyển Pháp loại ở tứ kết.

Tại Euro 2020, câu chuyện gọi tên Trent Alexander-Arnold khi anh được triệu tập trở lại sau khi bỏ lỡ 7 trận quốc tế liên tiếp trước đó, tuy nhiên số phận trớ trêu đã khiến hậu vệ này dính chấn thương đùi nặng chỉ 2 ngày sau khi danh sách được công bố và người được chọn thay thế là Ben White cũng không được thi đấu bất kỳ một phút nào ở giải đấu năm đó. Trước đó tại World Cup 2018 trên đất Nga, Alexander-Arnold lúc 19 tuổi dù vừa trải qua mùa giải thăng hoa cùng Liverpool nhưng cũng chỉ được thi đấu vỏn vẹn 79 phút trong trận thua Bỉ ở vòng bảng khi cục diện đã an bài. Những cựu binh khác như Gary Cahill cũng chỉ đá đúng trận gặp Bỉ, còn Ruben Loftus-Cheek dù có 274 phút thi đấu cùng 1 đường kiến tạo nhưng phần lớn thời gian là ở các trận gặp Panama và hai trận gặp Bỉ, hoàn toàn bị gạt ra rìa ở các trận knock-out then chốt.

Xa hơn nữa tại Euro 2016, thần đồng Marcus Rashford của Manchester United giành suất đến Pháp đầy ngoạn mục ngay sau khi ký hợp đồng mới và ghi bàn ở trận ra mắt tuyển Anh, dẫu vậy, tầm ảnh hưởng của anh chỉ gói gọn trong 17 phút cuối trận thắng xứ Wales ở vòng bảng cùng 4 phút ngắn ngủi ở thảm bại trước Iceland tại vòng 16 đội khiến Roy Hodgson mất việc. Tại World Cup 2014, Ross Barkley ở tuổi 20 được kỳ vọng lớn sau mùa giải ấn tượng cùng Everton nhưng dù góp mặt trong cả 3 trận đấu tại Brazil với tổng cộng 143 phút thi đấu bao gồm 1 lần đá chính, chiến dịch của anh kết thúc chóng vánh do tuyển Anh bị loại ngay vòng bảng sau trận thua Ý, Uruguay và trận hòa thủ tục với tỷ số 0-0 trước Costa Rica.

Cuối cùng, tại Euro 2012, quyết định mang theo Andy Carroll và tiền vệ chưa từng đá trận quốc tế nào là Alex Oxlade-Chamberlain của Roy Hodgson cũng chịu chung số phận khi Oxlade-Chamberlain đá chính trận mở màn gặp Pháp nhưng chơi mờ nhạt, sau đó chỉ có thêm 1 phút trước Thụy Điển, 3 phút trước Ukraine rồi ngồi dự bị hoàn toàn ở trận thua Ý tại tứ kết. Andy Carroll có phần khá hơn khi đá chính 2 trên 4 trận và ghi một bàn thắng bằng đầu tung lưới Thụy Điển, nhưng đó cũng là đỉnh cao ngắn ngủi của anh trong màu áo đội tuyển quốc gia.

Chính vì vậy, người hâm mộ có thể ngừng việc tính toán xem Ivan Toney sẽ làm cách nào để giúp Tam Sư chạm tay vào vinh quang vào mùa hè này bởi trách nhiệm nặng nề đó gần như chắc chắn vẫn thuộc về phong độ ghi bàn của Kane, nguồn năng lượng vô tận của Rice hay phản xạ của Pickford. Những tranh cãi xung quanh việc Foden hay Palmer có thể mang lại nhiều giải pháp hơn Toney giờ đây không còn giá trị, bởi dựa trên góc nhìn thực tế từ các đời huấn luyện viên trưởng tuyển Anh, họ vốn dĩ cũng sẽ phải dành phần lớn thời gian của giải đấu để theo dõi các đồng đội thi đấu từ băng ghế dự bị khi người giành lấy tấm vé cuối cùng lên máy bay hầu như luôn là người cuối cùng xuất hiện trong suy nghĩ của huấn luyện viên vào thời khắc quyết định của trận đấu. Thực tế này cũng phản ánh phần nào áp lực mà nhiều cầu thủ trước World Cup 2026 đang phải đối mặt.