Nghịch lý Tottenham Hotspur: Từ nhà vô địch Europa League đến bờ vực Championship

Tottenham Hotspur cuối cùng đã tránh được một kịch bản tồi tệ tưởng chừng không thể xảy ra, tuy nhiên giờ chính là lúc một cuộc điều tra nội bộ sâu rộng phải được bắt đầu ngay lập tức. Chiến thắng tối thiểu với tỷ số 1-0 trước Everton trong ngày hạ màn Ngoại hạng Anh đã giúp Spurs may mắn thoát khỏi một trong những vết nhơ xuống hạng đáng xấu hổ nhất lịch sử giải đấu, thế nhưng một câu hỏi hóc búa cần phải được trả lời rõ ràng rằng làm thế nào mà một thế lực trong nhóm "Big Six" kiêm câu lạc bộ bóng đá giàu thứ chín trên thế giới lại có thể tự đẩy mình vào thảm cảnh này.

Việc suýt chút nữa rơi vào vòng xoáy của giải Hạng nhất (Championship) chứng minh Tottenham đang thiếu một tầm nhìn chiến lược nhất quán, bối cảnh mà dù huấn luyện viên Roberto De Zerbi đã tạm thời khỏa lấp được những rạn nứt bằng màn ăn mừng đầy cảm xúc sau tiếng còi mãn cuộc, ban lãnh đạo đội bóng vẫn phải hiểu rằng một tập thể tầm cỡ như Spurs không bao giờ được phép rơi vào vị trí nguy hiểm này thêm một lần nào nữa. Kịch bản rớt hạng của Tottenham là lời cảnh báo rõ ràng cho họ.

Khoảng trống quyền lực khổng lồ từ sự ra đi của Daniel Levy và sự lúng túng của ENIC

Cội nguồn của sự trượt dài nghiêm trọng này bắt đầu từ tháng Chín, thời điểm Chủ tịch Daniel Levy chính thức từ nhiệm sau gần một phần tư thế kỷ nắm quyền lực tối cao. Sự ra đi đột ngột này đã tạo ra một khoảng trống quyền lực khổng lồ mà nội bộ đội bóng tin rằng vẫn chưa được khỏa lấp một cách thỏa đáng, nơi các nguồn tin nội bộ tiết lộ những bất đồng sâu sắc giữa Levy và gia đình Lewis (những người kiểm soát quỹ Lewis Family Trust, bên nắm giữ 86,58% cổ phần của công ty mẹ ENIC) xuất phát từ việc trì hoãn tiến trình bán câu lạc bộ.

Sự ra đi của Daniel Levy để lại một khoảng trống quyền lực lớn

Dù một thỏa thuận trị giá khoảng 3,5 tỷ bảng đã được thống nhất về mặt nguyên tắc với một đối tác tiềm năng, các điều khoản đi kèm lại làm trầm trọng hóa mối quan hệ giữa Levy và Joe Lewis, dẫn đến việc sau khi thương vụ đổ bể, ENIC liên tiếp từ chối những lời đề nghị từ các tập đoàn của Brooklyn Earick, Firehawk cùng PCP International Finance của Amanda Staveley. Việc đột ngột phải tiếp tục điều hành một câu lạc bộ mà bản thân vốn đã có ý định buông bỏ khiến ENIC vô cùng lúng túng trong việc vạch ra một định hướng bóng đá dài hạn. Daniel Levy của Tottenham vì thế càng trở thành tâm điểm tranh cãi.

Sự thiếu sót mang tính chiến lược này lộ rõ khi tân Chủ tịch phi điều hành Peter Charrington tiếp quản công việc điều hành. Trong một buổi tối gặp mặt các cựu danh thủ câu lạc bộ, thay vì trình bày chiến lược phát triển rõ ràng như cách Daniel Levy thường làm, Charrington lại lật mở một cuốn sổ tay rồi đề nghị các huyền thoại cho ý kiến về cách vận hành đội bóng, hành động vô tình gửi đi một thông điệp yếu ớt về sự thiếu chuẩn bị của ban lãnh đạo mới.

Nhiều nhân viên tại Tottenham đã mô tả câu lạc bộ ở giai đoạn đó bằng những cụm từ như "mất phương hướng" và "mất đi linh hồn", bối cảnh mà dù CEO mới Vinai Venkatesham sở hữu mối quan hệ tốt với Levy từ thời còn làm việc tại Arsenal, ông cùng huấn luyện viên Thomas Frank vẫn nhanh chóng nhận ra những vấn đề gốc rễ của Spurs cần rất nhiều thời gian mới có thể giải quyết triệt để.

Sự sa sút của các tiêu chuẩn và căn bệnh khó chữa trong văn hóa câu lạc bộ

Sự tỉ mỉ của Daniel Levy trong việc xây dựng sân vận động tối tân bậc nhất châu Âu cùng khu phức hợp nghỉ dưỡng cao cấp The Lodge gồm 45 phòng ngủ là điều không thể phủ nhận, tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng sự tập trung quá mức của ông vào cơ sở hạ tầng đã vô tình làm lu mờ những giá trị cốt lõi trên sân tập. Trong khi The Lodge được dùng như một thỏi nam châm để thu hút các ngôi sao lớn, phòng gym cùng bộ phận y tế của Tottenham lại bị đánh giá là tụt hậu so với tiêu chuẩn chung của Premier League, sự thiếu thốn nghiêm trọng này đã dẫn đến danh sách chấn thương cơ bắp dài dằng dặc của đội một suốt mùa giải qua.

Dù Ange Postecoglou đã mang về chiếc cúp Europa League năm 2025, danh hiệu đầu tiên của câu lạc bộ sau 17 năm chờ đợi, ông lại phải đánh đổi bằng việc buông bỏ hoàn toàn nửa sau chiến dịch quốc nội. Triết lý bóng đá của Ange từng tạo ra nhiều kỳ vọng, nhưng chưa đủ để cứu ông.

Tư tưởng chấp nhận để các tiêu chuẩn sụt giảm trong một số thời điểm từ đó đã trở thành một căn bệnh khó chữa, hệ quả là Thomas Frank, người được bổ nhiệm thay thế Postecoglou, hoàn toàn bất lực trong việc thiết lập lại các quy tắc cơ bản rồi nhanh chóng bị sa thải vào tháng Hai sau khi chỉ thắng vỏn vẹn 2 trong số 17 trận đấu tại Ngoại hạng Anh.

Sự hỗn loạn trên thị trường chuyển nhượng và chiếc phao cứu sinh mang tên De Zerbi

Sai lầm nối tiếp sai lầm khi cấu trúc chuyển nhượng của Tottenham rơi vào tình trạng chắp vá thảm hại, nơi trước khi mùa giải khởi tranh, câu lạc bộ liên tiếp thất bại trong các thương vụ chiêu mộ Morgan Gibbs-White và Eberechi Eze (người sau đó chọn gia nhập Arsenal). Nhìn rộng hơn, bộ phận tuyển trạch của Spurs từng bỏ qua những đề xuất nội bộ chất lượng về các cái tên như Antoine Semenyo (khi còn ở Bristol City) hay Adam Wharton (khi còn đá cho Blackburn Rovers) vì cho rằng họ không đủ trình độ gánh vác đội bóng.

De Zerbi liệu có thể cứu rỗi Tottenham trong kế hoạch dài hạn

Đến tháng Mười, CEO Venkatesham quyết định bổ nhiệm lại Fabio Paratici làm đồng Giám đốc thể thao bất chấp án phạt cấm hoạt động 30 tháng từ FIFA, song sự kết hợp giữa Paratici và Johan Lange chỉ kéo dài ba tháng trước khi Paratici dứt áo sang Fiorentina do những bất đồng về việc sa thải Thomas Frank.

Người được Paratici tiến cử trước khi rời đi là Igor Tudor đã tạo nên một thảm họa tuyệt đối trên băng ghế huấn luyện khi chiến lược gia người Croatia chỉ giành được duy nhất 1 điểm sau 5 trận cầm quân. Sau trận thua tan nát với tỷ số 1-4 trước đối thủ truyền kiếp Arsenal ngay trên sân nhà, Tudor thậm chí đã công khai đặt câu hỏi về mục tiêu thực sự của câu lạc bộ này, lời phát biểu bộc lộ rõ sự hỗn loạn cùng tinh thần bạc nhược đang diễn ra bên trong nội bộ đội bóng thành London.

Chỉ đến khi Roberto De Zerbi xuất hiện trong 7 vòng đấu cuối cùng, con tàu đắm Tottenham mới được trục vớt kịp thời nhờ cá tính mạnh mẽ của chiến lược gia người Ý. Khác với cách tiếp cận cô lập của người tiền nhiệm Tudor, De Zerbi kêu gọi tinh thần đoàn kết bằng cách yêu cầu những ngôi sao đang dưỡng thương như James Maddison, Guglielmo Vicario cùng công thần Ben Davies luôn đồng hành để thúc đẩy tinh thần đội bóng từ phía sau băng ghế chỉ đạo. Phản ứng phòng thay đồ khi De Zerbi dẫn dắt Tottenham cũng cho thấy tác động của ông.

Trên sân cỏ, De Zerbi thắt chặt tuyến giữa bằng cách lần đầu tiên xếp Conor Gallagher, Rodrigo Bentancur và João Palhinha đá chính cùng nhau, nơi sự nhiệt huyết cùng bàn thắng quyết định của Palhinha trước Everton chính là phần thưởng cứu rỗi cả một mùa giải cho Spurs. Dẫu vậy, việc thoát hiểm ở phút chót chỉ mang lại sự nhẹ nhõm nhất thời, buộc ban lãnh đạo ENIC phải thẳng thắn đối mặt với thực tế nhằm sửa chữa những sai lầm hệ thống nếu muốn đưa Tottenham trở lại vị thế vốn có.